DERNEKLERDE BİRDEN FAZLA BANKA HESABI AÇILMASI VE YARDIM TOPLAMA USULLERİ
DERNEKLERDE BİRDEN FAZLA BANKA HESABI AÇILMASI VE YARDIM TOPLAMA USULLERİ
1. GİRİŞ
Derneklerin mali işlemleri, 5253 sayılı Dernekler Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde yürütülmek zorundadır. Özellikle banka hesapları, bağış toplama ve bu kaynakların kullanımı konuları, hem hukuki hem de cezai sonuçlar doğurabilecek hassas alanlardır. Bu nedenle dernek yöneticilerinin bu konularda dikkatli ve mevzuata uygun hareket etmesi büyük önem taşır.
2. DERNEK ADINA BİRDEN FAZLA BANKA HESABI AÇILABİLİR Mİ?
Evet, dernekler adına birden fazla banka hesabı açılması mümkündür.
Ancak burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus:
Açılan tüm hesaplar derneğin resmi hesabı niteliğindedir.
Yani;
• “Cenaze hesabı”
• “Yardım hesabı”
• “Eğitim hesabı”
gibi isimlerle ayrı hesaplar açılabilir, fakat bu hesapların tamamı derneğin tüzel kişiliğine ait resmi hesaplar olarak değerlendirilir.
Bu nedenle her hesap:
• Dernek defterlerinde kayıt altına alınmalı
• Yönetim kurulu kararı ile açılmalı
• Şeffaf şekilde kullanılmalıdır
3. HESAPLARIN AMAÇ BAZLI KULLANILMASI
Dernekler, açtıkları hesapları belirli faaliyetler için ayırabilirler.
Örneğin:
• Sosyal yardım faaliyetleri
• Eğitim destekleri
• Cenaze ve acil yardım destekleri
Ancak burada kritik nokta şudur:
Tüm faaliyetler dernek tüzüğünde yer alan amaçlarla uyumlu olmalıdır.
Tüzükte yer almayan bir amaç için hesap açılması ve faaliyet yürütülmesi hukuki sorun doğurabilir.
4. YARDIM TOPLAMA VE İZİN ZORUNLULUĞU
Bu konu en kritik başlıktır.
İZİN GEREKTİRMEYEN DURUM
Eğer;
• Yardım sadece dernek kendi bütçesinden karşılanıyorsa
• Dışarıdan (kamu, bağış kampanyası, IBAN paylaşımı vb.) para toplanmıyorsa
İzin alınmasına gerek yoktur.
İZİN GEREKTİREN DURUM
Eğer;
• IBAN paylaşarak
• Sosyal medya üzerinden çağrı yaparak
• “Hasta için”, “cenaze için”, “yardım için” diyerek para toplanıyorsa
Bu durum 2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu kapsamına girer.
Bu durumda:
Mülki idare amirliğinden (Kaymakamlık/Valilik) izin alınması zorunludur.
5. “AYRI IBAN AÇALIM, İZİNDEN KURTULALIM” DÜŞÜNCESİ DOĞRU MU?
Hayır, kesinlikle doğru değildir.
• Hesabın ayrı olması
• Farklı isimle açılması
• Dernek adına olması
Yardım toplama izni zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.
Çünkü önemli olan:
Para toplama faaliyetinin kendisidir.
6. BAĞIŞ ADI ALTINDA PARA TOPLAMAK
Bazı dernekler şu hataya düşmektedir:
“Bağış yazalım, sorun olmaz”
Bu yaklaşım risklidir.
Eğer:
• Belirli bir kişi için
• Belirli bir olay için (cenaze, hastalık vb.)
• Kampanya şeklinde para toplanıyorsa
Bu artık bağış değil, yardım toplama faaliyetidir.
7. İZİNSİZ YARDIM TOPLAMANIN SONUÇLARI
İzin alınmadan yardım toplanması durumunda:
• İdari para cezası uygulanabilir
• Toplanan paralara el konulabilir
• Sorumlular hakkında işlem yapılabilir
• Dernek yöneticileri hukuki sorumlulukla karşı karşıya kalabilir
8. BAĞIŞLARLA ÖDEME YAPMAK
Eğer toplanan paralar:
• Usulüne uygun (izinli) şekilde toplanmışsa
• Dernek kayıtlarına işlenmişse
Bu paralarla yardım yapılabilir.
Ancak:
• İzinsiz toplanmışsa
Bu paraların harcanması da ayrıca sorun oluşturur.
9. DOĞRU UYGULAMA NASIL OLMALI?
– Yönetim kurulu kararı alınmalı
– Tüzüğe uygun faaliyet yapılmalı
– Tüm hesaplar kayıt altına alınmalı
– Bağış ve yardımlar şeffaf olmalı
– Gerekli durumlarda yardım toplama izni alınmalı
10. SONUÇ
Dernekler adına birden fazla banka hesabı açılması mümkündür ve bu hesaplar belirli faaliyetler için kullanılabilir. Ancak bu durum, yardım toplama faaliyetlerinde izin alma zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.
Özellikle IBAN paylaşımı yoluyla yapılan yardımlar, çoğu zaman farkında olunmadan izinsiz yardım toplama kapsamına girmekte ve ciddi hukuki sonuçlar doğurmaktadır.
Bu nedenle dernek yöneticilerinin;
“hesap açmak serbesttir ama para toplamak kurallara tabidir” ilkesini göz önünde bulundurarak hareket etmeleri gerekmektedir.
